မေး။ ။

★ ဒီမေးခွန်းကတော့ undergraduate ကျောင်းသားလေးတစ်ယောက်မေးထားတာပါဘုရား။ တပည့်တော်ဟာ စာမေးပွဲဆက်တိုက်ဖြေရတော့ စိတ်က ကစဥ့်ကလျားနဲ့ စိတ်ခဏခဏပျက်တာတွေ ဖြစ်တတ်ပါတယ် ဘုရား။ ဘုန်းဘုန်းရဲ့ မဟာဇနကမင်းသားရဲ့တရားတော်ကို ခဏခဏ နေ့တိုင်းနားထောင်ပြီး motivation တော်တော်ရခဲ့တဲ့အတွက် ဘုန်းဘုန်းဘုရားကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ဘုရား။ အရှင်ဘုရားရဲ့သာသနာပြုခရီးစဥ်မှာလည်း ဆောင်ရွက်ခဲ့တာတွေအတွက် အလွန်မုဒိတာ ဖြစ်ရပါတယ် ဘုရား။ တပည့်တော်ရဲ့စိတ်ဟာ ဒေါသဆို တန်းပြီးတော့ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့လို့ ဘဝမှာ စိတ်ထားတတ်အောင်၊ ဒေါသထိန်းတတ်အောင်၊ လောကဓံမှာ ပျော်ပျော်ပါးပါး လိုက်စီးနိုင်အောင် ဆုံးမသွန်သင်ပေးတော်မူပါ ဘုရား။

ဖြေ။ ။

★ အချိန်မရတော့လို့ ဗီဒီယိုလေးတစ်ခု မပြမိဘူး။ အဲဒီဗီဒီယိုထဲမှာတော့ ဘာလုပ်ခိုင်းတုန်းဆိုတော့ white bear ပေါ့နော်၊ polar bear ပေါ့။ ဝက်ဝံဖြူအကြောင်း မတွေးနဲ့ ဆိုပြီးတော့ လူတွေကို instruction ပေးတယ်။ ဝက်ဝံဖြူအကြောင်း မတွေးနဲ့နော်။ မတွေးနဲ့လို့ ပြောတာ။ လူတွေ ပြန်မေးကြည့်တော့ ဘာတွေတွေးလဲဆိုတော့ ဝက်ဝံဖြူအကြောင်းပဲ တွေးတယ်။ 

★ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ ဒေါသ မဖြစ်အောင် ဘယ်လိုလုပ်ရမှာတုန်းဆိုပြီးတော့ အဲဒီလိုတွေးတာ သူအလုပ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒေါသအကြောင်းတွေးရင်လေ ဒေါသဖြစ်စေတဲ့အကြောင်းတွေ ပိုတွေးမိတဲ့အခါကျတော့ ဒေါသပိုပြီးတော့ ဖြစ်တာလည်းရှိတယ်။

★ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ မုဒိတာလုပ်တာက ဒေါသကို anger management ထဲမှာ ပါလာတယ်။ ‌ဆေးကျောင်းမှာ ဆေးကျောင်းတက်ရသည်အထိဆို ကြိုးစားခဲ့တာ နည်းနည်းနောနော မဟုတ်ဘူး။ အမှတ်များအောင်လည်း လုပ်ရတယ်။ အမှတ်များပြီးတော့လည်း မပြီးသေးဘူး တခါတည်း ဝင်ခွင့်မှာ ဖြေရသေးတယ်။ 

★ ဝင်ခွင့်စာမေးပွဲစစ်တာ ပါအောင်စစ်တာ မဟုတ်ဘူး။ ချဖို့ စစ်တာ။ အဲဒီထဲမှာ အချမဟုတ်ခံရဘဲ ကိုယ်က ပါလာတယ်ဆိုတော့ ဘယ်လောက်အထိ ဂုဏ်ယူစရာကောင်းလဲ။ အဲဒီဟာတွေ စဥ်းစားရင်ပေါ့။

★ စာမေးပွဲဖြေတော့မယ်ဆိုရင် စာကျက်တဲ့အခါ စာကြည့်တဲ့အခါမှာ ကျောင်းသားတွေကို ဘုန်းဘုန်း အကြံဉာဏ်ပေးတာကတော့ ကိုယ်ကြည့်ရမယ့်ခေါင်းစည်းက ၁၀ခုရှိတယ်ဆိုရင် ကိုယ်က ၅ခုပဲ ကောင်းကောင်းသိသေးတယ်၊ ကျန်တဲ့၅ခု မရသေးဘူး။ 

★ ကျောင်းသားက စိတ်ဘယ်ရောက်နေလဲ မသိသေးတဲ့ ၅ခုစီ စိတ်‌ရောက်နေတယ်။ အဲဒါက source of anxiety ၊ သူ စာကြည့်တဲ့အခါမှာ သူ့ရဲ့ default brain စကတည်းက anxiety နဲ့စတာ။ အဲဒါကြောင့် အဲဒီလို မစနဲ့ ဘယ်ကနေစမှာလဲဆိုရင် သိတဲ့ငါးခု အဲဒီငါးခုကို တစ်မိနစ်ဖြစ်ဖြစ်၊ နှစ်မိနစ်ဖြစ်ဖြစ် အချိန်ပေးပါ။ 

★ အချိန်ပေးပြီးတော့ ခေါင်းစည်းကြည့်တယ်၊ ပုံလေးတွေကြည့်တယ်၊ diagram လေးတွေကြည့်တယ်၊ diagnosis လေးတွေကြည့်တယ်၊ list လေးတွေကြည့်ပြီး ကိုယ့်သိပြီးသားဆိုတော့ အဲဒီအချိန်မှာ ဘာဖြစ်တုန်းဆိုတော့ ကိုယ့်ရဲ့ ဦးနှောက်က prefrontal cortex မှာ activate လုပ်တဲ့အခါကျတော့ မုဒိတာ ဖြစ်တာပေါ့။ defalut အနေနဲ့ဆိုရင်လည်း confidence ဖြစ်တယ် default ဖြစ်တာက။

★ အဲဒီဟာကို နှစ်မိနစ် သုံးမိနစ် အချိန်ပေးပါ။ အဲဒီ default network က မှန်ပြီဆိုရင် ကိုယ်မသိသေးတဲ့ငါးခုကို သွားပြီးတော့ကြည့်တာ default network က မှန်တဲ့အတွက်ကြောင့် ကြည့်ရတာ သူ ပိုမှတ်မိတာပေါ့။ anxiety နဲ့ ကြည့်တယ်ဆိုရင်တော့ သိပြီးသားတောင်မှ အလွှဲလွှဲအချော်ချော်တွေ ဖြစ်ကုန်တယ်။ 

★ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ မုဒိတာလုပ်ပါဆိုတာ စာကျက်တဲ့အခါမှာလည်းလုပ်၊ စာမေးပွဲ သွားဖြေတဲ့အခါမှာလည်း ငါ အကောင်းဆုံး ပြင်ဆင်ထားပြီးပြီ။ အဲဒီစိတ်နဲ့သွား။ အဲဒါဆိုရင်တော့ You will do your best. Stress တွေ သူ့ဟာသူ နည်းသွားတယ်။ အဓိကတော့ stress management သိစေချင်တာပဲ။ 

ဆက်လက်ဖော်ပြပါမည်။

ကျေးဇူးတော်ရှင်အောက်စဖို့ဒ်ဆရာတော်

ပါမောက္ခ ‌ဒေါက်တာအရှင်ဓမ္မသာမိ

🙏🙏🙏

(၉.၁၁.၂၀၂၅) မန္တလေးပြည်သူ့ဆေးရုံကြီတွင် ဟောကြားတော်မူခဲ့သော “Mudita and Growth Mindset at Workplace - လုပ်ငန်းခွင်အတွင်း မုဒိတာနှင့်တိုးတက်စိတ်ထား” တရားတော် မှ စာစီပူဇော်ပါသည်။